Sivil toplum kuruluşlarının her yıl Dernekler Bilgi Sistemi (DERBİS) üzerinden beyan ettiği gelir-gider tabloları, bu yapıların ekonomik kapasitesine dair önemli ipuçları sunuyor. 2020 yılında 23,8 milyar TL olan toplam beyan edilen gelir, 2021’de 33,1 milyar TL, 2022’de 45,1 milyar TL olarak kaydedildi. Bu artış trendi 2023 yılında büyük bir sıçramayla 104,4 milyar TL‘ye ulaşırken, 2024 yılına gelindiğinde rekor seviye olan 142,8 milyar TL beyan edildi.
Sadece beyan edilen gelirler üzerinden yapılan analiz bile, derneklerin ekonomik faaliyet alanlarını genişlettiğini ve şeffaflık konusunda adımlar attığını ortaya koyuyor. Bu artış; bağış, proje hibeleri, kamu destekleri ve gelir getirici faaliyetlerin çeşitlenmesiyle açıklanıyor.
2025 yılı için beyanname verme süreci başlamış durumda. İlk veriler sisteme girilmeye başlandı ve şu ana dek sadece 45 milyon TL civarında bir beyan oluştu. Ancak bu rakam, derneklerin büyük çoğunluğunun henüz bildirim yapmamış olmasından kaynaklanıyor. Nisan ayına kadar sürecek olan beyanname giriş sürecinde bu sayının tıpkı önceki yıllarda olduğu gibi milyarlar seviyesine ulaşması bekleniyor.
Beyanname verileri, sadece mali şeffaflığı artırmakla kalmıyor; aynı zamanda kamu-STK ilişkilerinin güçlendirilmesi, finansal denetimin sağlıklı işlemesi ve uluslararası fonlara erişim açısından da büyük önem taşıyor. Derneklerin faaliyet alanlarına göre gelir düzeylerindeki farklılıklar, sektörel analizler için de kaynak oluşturuyor.
Uzmanlara göre 2025 yılı beyanları, ekonomik koşullar, fon akışları ve gönüllü katkılar açısından sivil toplumun karşı karşıya olduğu yeni dinamikleri anlamak açısından kritik önemde.
Gebze Belediyesi’nden 869 Etkinlikte Sivil Toplumla Buluşma: Türkiye’de Örnek Bir Yaklaşım
1
Buradayız Hatay Derneği 2024 Faaliyet Raporunu Yayımladı
2
KEÇİ Yeni Gönüllü ve Ekip Arkadaşlarını Arıyor
3
Bayraklı Kent Konseyi’nden Güçlü Mesaj: “Deprem Siyaset Üstüdür, Dönüşüm Şarttır!”
4
TGC, Medyada Cinsel Şiddet ve Tacizle Mücadeleyi Gündeme Taşıyor
5
Genç Hayat Vakfı İstanbul Ofisine 3 Yeni Pozisyon İçin Ekip Arkadaşları Arıyor