Yuva Derneği’nden Yerel İklim Yönetişimi İçin Rehber

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Yuva Derneği, İzmir’de yurttaşların iklim politikalarına doğrudan katılımını hedefleyen süreçten elde edilen deneyimle hazırlanan “Citizens’ Assemblies for Climate – Application Guide (İklim İçin Yurttaş Meclisleri Uygulama Rehberi)” başlıklı yayını kamuoyuyla paylaştı. Rehberin, belediyeler başta olmak üzere yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının iklim krizine karşı daha adil, kapsayıcı ve etkili çözümler üretmesine destek olmayı amaçladığı belirtildi. 

İzmir deneyiminden Türkiye’ye uygulanabilir bir model

Rehber, Türkiye’de iklim odağında ilk kez uygulanan İzmir Yurttaş Meclisi deneyimini merkeze alıyor. Çalışmada, iklim krizinin yalnızca teknik uzmanlıkla değil, aynı zamanda demokratik katılım ile ele alınması gerektiği vurgulanırken; kentlerin geleceğini belirleyen kararların “kapalı kapılar ardında” değil, yerelin bilgi ve ihtiyaçlarını yansıtan mekanizmalarla şekillenmesi gerektiğine dikkat çekiliyor. 

Süreç nasıl tasarlandı, kimler katıldı?

Rehberde aktarılan İzmir modelinde; yurttaşların karar süreçlerine rastgele seçim + temsil ilkesiyle dahil edilmesi öne çıkıyor. Buna göre davetlerin SMS yoluyla geniş bir kitleye ulaştırıldığı; ardından yaş, cinsiyet, ilçe dağılımı, eğitim ve gelir gibi kriterlerle temsiliyeti gözeten bir yöntemle 50 kişilik yurttaş meclisinin oluşturulduğu aktarılıyor. 

Beş oturum, 30 öneri, 10 öncelik

Rehberin paylaştığı çerçeveye göre meclisin çalışmaları Eylül–Kasım 2025 arasında gerçekleştirilen beş oturumdanoluştu. Oturumlarda iklim değişikliğinin temel dinamikleri ve özellikle aşırı sıcaklar odağında İzmir’in kırılganlıkları tartışıldı; doğa temelli çözümler, su yönetimi ve sağlık başlıkları etrafında uzman sunumları ve küçük grup müzakereleri yürütüldü. Sürecin sonunda yurttaşlar birlikte 30 çözüm önerisi geliştirirken, oylamayla 10 öncelikli öneri belirledi. 

Öneriler “raporda kalmasın” diye: izleme ve politika bağlantısı

Rehber, yurttaş meclislerinin sadece “görüş alma” faaliyeti olarak kalmaması için kritik bir noktaya işaret ediyor: önerilerin kurumsal kararlara bağlanması ve izlenmesi. İzmir’de geliştirilen önerilerin belediyenin ilgili birimleriyle yapılan politika geliştirme çalışmalarıyla ele alındığı ve önerilerin belediyenin iklim eylem planı/stratejik dokümanlarıyla ilişkilendirilmesine dönük adımların tarif edildiği belirtiliyor. 

Rehberde neler var?

Yuva Derneği’nin yayımladığı rehber; iklim için yurttaş meclisi kurmak isteyen kurumlara şu başlıklarda “uygulanabilir” bir çerçeve sunuyor:

• Meclis nasıl tasarlanır? (amaç, soru/ödev tasarımı, zaman planı, oturum kurgusu)
• Katılımcılar nasıl seçilir? (rastgele seçim, temsiliyet kriterleri, davet ve bilgilendirme)
• Süreç nasıl işletilir? (öğrenme–müzakere–öneri geliştirme–önceliklendirme)
• Yönetişim ve roller nasıl kurulur? (yürütme, danışma, kolaylaştırma, izleme-değerlendirme)
• Öneriler nasıl politikaya dönüşür ve izlenir? (yanıt mekanizması, şeffaflık, raporlama) 

Rehberin hazırlanmasına katkı sunan paydaşlara; ayrıca UNDP’ye ve AB Türkiye Delegasyonu’na teşekkür edilirken, yurttaş önerilerinin İzmir’de daha adil ve dayanıklı bir gelecek için katkı üretmesi temenni ediliyor. 

Raporu okumak için tıklayın.