Çerkes/Kafkas Diasporası Sivil Toplum Kuruluşlarından Moskova’daki Toplantıya Tepki

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Çerkes/Kafkas Diasporası Kuruluşlarından Ortak Açıklama

Çerkes/Kafkas diasporası sivil toplum kuruluşları, Rusya’nın başkenti Moskova’da 28 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen bir toplantıya ilişkin ortak açıklama yaptı.

Açıklamada, Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı, Rossotrudniçestvo ve Dünya Çerkes Birliği tarafından “Yüzyıllar Boyunca Rusya ile El Ele, Onur ve Şan Kazanarak” başlığıyla düzenlenen toplantı ve etkinliğin dayandırıldığı tarihsel yaklaşım eleştirildi.

Kuruluşlar, Kabardey-Balkar’ın Rusya’ya katılımının 470. yıl dönümü kapsamında sunulan organizasyonun, Çerkes halkının tarihini tek taraflı bir siyasi anlatıyla ele aldığını savundu.

Ortak açıklamada, “Halkımızın tarihinin çarpıtılmasını ve diasporamızın siyasi propaganda aracı olarak kullanılmasını kabul etmiyoruz” ifadelerine yer verildi.

Diasporanın Siyasi Amaçlarla Kullanıldığı Eleştirisi

Açıklamayı yayımlayan kuruluşlar, Moskova’daki toplantının mevcut uluslararası siyasi koşullardan bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirtti.

Kuruluşlar, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşın sonuçları, uluslararası yaptırımlar ve diplomatik baskılar çerçevesinde Moskova’nın uluslararası kamuoyundaki meşruiyetini güçlendirmeye çalıştığı görüşünü dile getirdi.

Bu kapsamda diaspora topluluklarıyla kurulan ilişkilerin Rusya’nın dış politika anlatısını desteklemek amacıyla kullanılabileceği savunuldu.

Açıklamada, uluslararası kurumlarda yerli halkların ve ulusal azınlıkların temsiline yönelik diyalog alanlarının genişlediği ve Çerkes halkının tarihsel haklarına ilişkin taleplerin daha fazla gündeme geldiği değerlendirmesi yapıldı.

Kuruluşlar, Çerkes Soykırımı’nın tanınmasına yönelik girişimleri tarihsel adalet taleplerinin uluslararası alanda karşılık bulmasının örneklerinden biri olarak gösterdi.

Moskova’daki toplantının ise Çerkes/Kafkas diasporasındaki eleştirel tutumları zayıflatmaya ve Rusya’nın diaspora üzerindeki siyasi etkisini artırmaya yönelik bir girişim olduğu ileri sürüldü.

Dil, Kültür ve Örgütlenme Haklarına Dikkat Çekildi

Ortak açıklamada, Kuzey Kafkasya’daki hak ve özgürlüklere ilişkin endişelere de yer verildi.

Kuruluşlar; cumhuriyetlerin yetkilerinin daraltılması, anadillerin eğitimdeki güvencelerinin zayıflatılması ve bağımsız sivil toplum faaliyetleri üzerindeki baskılar konusunda eleştirilerini dile getirdi.

Açıklamada ayrıca akademisyenler ve kültür emekçilerine yönelik soruşturmalar, 21 Mayıs anmalarına getirildiği belirtilen engeller ve aktivistlerin cezalandırılması gibi uygulamaların halkın örgütlenme ve kendi geleceği hakkında söz söyleme imkânlarını olumsuz etkilediği savunuldu.

Kuruluşlar, bu koşullar altında Rusya’nın Çerkes halkının dilini, kültürünü ve varlığını koruyan bir güç olarak sunulmasına itiraz etti.

Dünya Çerkes Birliğinin Açıklamaları Eleştirildi

Ortak açıklamada, Dünya Çerkes Birliği Başkanının Moskova’daki programa ilişkin değerlendirmelerine de değinildi.

Başkanın, programın “yeni bir Rusya algısının oluşmasına yardımcı olduğu” yönündeki ifadesi, ortak açıklamayı yayımlayan kuruluşlar tarafından toplantının siyasi amacına ilişkin bir gösterge olarak yorumlandı.

Kuruluşlar, programın başarısının Çerkes halkının hangi taleplerinin karşılandığı üzerinden değil, katılımcıların Rusya’ya bakışındaki değişim üzerinden değerlendirilmesine karşı çıktı.

Toplantının başlığı, ziyaret programı ve bu açıklamaların birlikte ele alındığında diaspora nezdinde Rusya lehine bir algı oluşturma amacı taşıdığı görüşü paylaşıldı.

1557 Yılına İlişkin Tarihsel Anlatıya İtiraz

Açıklamanın bir diğer başlığını, 1557 yılında Çerkesler ile Rus devleti arasında kurulan siyasi ve askerî ilişkilerin yorumlanması oluşturdu.

Kuruluşlar, dönemin koşullarında gelişen ve sınırlı bir coğrafyayı kapsayan ilişkilerin, bütün Çerkes halkının ve tarihsel Çerkesya’nın Rus devletine gönüllü olarak katılması biçiminde sunulmasını reddettiklerini belirtti.

Ortak açıklamada, bu yaklaşımın Çerkes tarihindeki savaşları, işgali, direnişi, soykırımı ve sürgünü arka plana ittiği savunuldu.

Çerkes/Kafkas diasporası sivil toplum kuruluşları, tarihsel olayların siyasi yakınlık veya diplomatik ilişkiler çerçevesinde yeniden yorumlanmasına karşı çıkarak halklarının tarihsel hakları ve hafızasının korunması gerektiğini vurguladı.