AB’nin Gözetim Teknolojileri İnsan Hakları İhlalleriyle Gündemde

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Avrupa Birliği, üye ülkelerde geliştirilen gelişmiş gözetim teknolojilerinin insan hakları ihlalleriyle gündeme gelen hükümetlere satışını engellemekte yetersiz kalmakla eleştiriliyor. AB’nin mevcut ihracat denetim sistemi; gazeteciler, aktivistler ve muhalif sesler üzerinde baskı kurma riski taşıyan teknolojilerin kontrolünde ciddi boşluklar barındırıyor. 

Raporda, AB üyesi ülkelerde faaliyet gösteren şirketlerin ürettiği siber gözetim araçlarının riskli alıcılara ulaşabildiği vurgulandı. HRW’nin bilgi edinme başvuruları, kamuya açık Avrupa Komisyonu raporları ve elde edilen ihracat verileri üzerinden yaptığı incelemede, bazı teknolojilerin hak ihlalleriyle anılan ülkelere lisanslandığı belirtildi. Bulgular arasında 2022’de Bulgaristan’dan Azerbaycan’a izinsiz giriş yazılımı ve/veya telekomünikasyon dinleme sistemleri ihracatı, 2023’te ise Polonya’dan Ruanda’ya telekomünikasyon dinleme sistemleri ihracatı örnekleri yer aldı. 

Human Rights Watch, Avrupa Komisyonu’nun gözetim teknolojisi ihracatına ilişkin yasal şeffaflık yükümlülüklerini de yeterince yerine getirmediğini savundu. Kuruluşa göre mevcut raporlama yöntemi, hangi teknolojinin hangi ülkeye gönderildiğini anlamayı zorlaştırıyor ve bu durum hem kamu denetimini hem de insan hakları odaklı hesap verebilirliği zayıflatıyor. 

HRW, Avrupa Komisyonu’na ihracat kontrollerini güçlendirme, üye devletlerden daha kapsamlı insan hakları incelemesi talep etme ve riskli satışların engellenmesini sağlayacak açık kurallar oluşturma çağrısı yaptı. Raporda ayrıca şirketlerin de ürünlerinin baskı, izleme, ifade özgürlüğünün kısıtlanması veya muhaliflerin hedef alınması için kullanılıp kullanılmayacağını değerlendiren güçlü bir durum tespiti süreci yürütmesi gerektiği ifade edildi. 

HRW’nin “Looking the Other Way” başlıklı 54 sayfalık raporu, 2021’de kabul edilen AB Çift Kullanımlı Ürünler Yönetmeliği’nin uygulamadaki etkisini mercek altına aldı. Söz konusu düzenleme, hem sivil hem askeri amaçlarla kullanılabilen teknolojilerin, uluslararası insan hakları hukuku veya insancıl hukuk ihlallerinde kullanılabilecek ülkelere ihracatını önlemeyi hedefliyordu. Ancak rapora göre bu hedef, uygulamadaki denetim ve şeffaflık eksiklikleri nedeniyle tam olarak karşılanamıyor.