Hindistan’da Sivil Topluma Yeni Kıskaç: Yabancı Fon Alan Kuruluşların Varlıkları Devlete mi Geçiyor?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Hindistan’da Lok Sabha’ya sunulan Foreign Contribution Regulation Amendment Bill 2026, yabancı katkı ve bağış alan sivil toplum kuruluşları için yeni bir tartışma başlattı. Tasarı, yabancı fonların kabulü ve kullanımını düzenleyen FCRA 2010 yasasında değişiklik öngörürken, özellikle sivil toplum kuruluşlarının varlıkları üzerinde devletin daha geniş yetkilere sahip olabileceği gerekçesiyle eleştiriliyor. 

Tasarıya göre, FCRA kaydı iptal edilen, yenilenmeyen, süresi dolan ya da kuruluş tarafından teslim edilen kurumların yabancı katkılarla oluşturduğu varlıklar, merkezi hükümet tarafından belirlenecek bir “Designated Authority” yani yetkilendirilmiş otorite tarafından yönetilebilecek. Bu otoritenin, ilgili varlıkları denetleme, yönetme ve belirli durumlarda kamu kurumlarına devretme ya da satış yoluyla tasfiye etme yetkisine sahip olması öngörülüyor. 

Düzenlemenin savunucuları, yabancı fonların ulusal çıkarlara aykırı faaliyetlerde kullanılmasını engellemek, şeffaflığı artırmak, kara para aklama ve fonların yasa dışı amaçlarla kullanılmasının önüne geçmek için daha güçlü bir denetim mekanizmasına ihtiyaç olduğunu belirtiyor. FCRA’nın temel amacı da yabancı katkıların kabulü ve kullanımını ulusal çıkarlar çerçevesinde düzenlemek olarak tanımlanıyor. 

Ancak sivil toplum alanında çalışan uzmanlar ve kuruluşlar, tasarının yalnızca mali denetimi güçlendirmekle kalmayıp, sivil toplum kuruluşlarının kurumsal özerkliğini de zayıflatabileceği görüşünde. Özellikle kayıt yenileme süreçlerinde yaşanabilecek gecikmeler, ret kararları veya idari belirsizlikler nedeniyle kurumların fonlarına ve varlıklarına erişiminin kısıtlanabileceği ifade ediliyor. 

Bir sivil toplum temsilcisi, “Yabancı fonların denetlenmesi elbette önemlidir; ancak denetim mekanizması kuruluşları işlevsiz bırakacak bir yapıya dönüşmemelidir. Sivil toplumun çalışabilmesi için özerklik ve hukuki güvence şarttır.” değerlendirmesinde bulundu.

Başka bir temsilci ise “Kayıt yenileme ya da idari süreçlerde yaşanan sorunlar nedeniyle bir kuruluşun mal varlığı üzerinde bu kadar geniş yetki kullanılması, sahadaki sosyal hizmetleri doğrudan etkileyebilir.” ifadelerini kullandı.

Sivil toplum alanında çalışan bir uzman, “Eğitim, sağlık, yoksullukla mücadele, afet desteği ve dezavantajlı gruplarla çalışma yürüten kuruluşlar için varlık yönetimi meselesi yalnızca mali bir konu değildir. Bu varlıklar, çoğu zaman doğrudan kamu yararına hizmet eden araçlardır.” açıklamasını yaptı.

Bir diğer temsilci de düzenlemenin uluslararası bağışçı güvenini etkileyebileceğini belirterek, “Bağışçılar, verdikleri desteğin geleceği konusunda belirsizlik görürse uzun vadeli sosyal yatırım yapmaktan çekinebilir. Bu da özellikle yerel ve küçük ölçekli STK’ları zor durumda bırakır.” dedi.

Tasarıda ayrıca FCRA kaydının belirli durumlarda otomatik olarak sona ermiş sayılmasına yönelik düzenlemeler, askıya alma döneminde varlıkların satışı ya da devri için hükümet onayı şartı ve soruşturma süreçlerinde merkezi onay mekanizması gibi hükümler de yer alıyor. NEXT IAS analizinde, bu düzenlemelerin sivil toplumun çalışma kapasitesi üzerinde ciddi etkiler doğurabileceği vurgulanıyor. 

Sivil toplum çevreleri, yabancı fonların şeffaf biçimde denetlenmesi gerektiğini kabul etmekle birlikte, bu denetimin kurumların faaliyetlerini durduracak ya da demokratik katılım alanını daraltacak bir yapıya dönüşmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Uzmanlara göre çözüm, hem hesap verebilirliği sağlayan hem de sivil toplum kuruluşlarının bağımsızlığını ve toplumsal katkısını koruyan dengeli bir yasal çerçeveden geçiyor.