Av. Kerime Sağlamer KURULLARDA GÜVEN, TEMSİL VE GÖRÜNMEYEN MÜDAHALELER ÜZERİNE

5

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Meslek örgütleri bünyesinde oluşturulan kurullar, yalnızca teknik karar alma mekanizmaları değil; aynı zamanda güven, liyakat ve etik ilkelerin birlikte varlık gösterdiği yapılardır. Bu yapıların en temel dayanağı ise, üyeler arasında tesis edilen eşitlik, şeffaflık ve karşılıklı güvendir.

Ancak uygulamada zaman zaman, bu güvenin açık ihlallerle değil; daha örtük ve sistematik süreçlerle zedelendiği görülmektedir. Özellikle bir üyenin geçmişi, çevresi veya ilişkileri bilinmesine rağmen kurula dahil edilmesi; sonrasında aynı unsurların dışlama gerekçesi haline getirilmesi, kurumsal tutarlılık ile bağdaşmamaktadır. Bu durum, yalnızca bireysel bir çelişki değil; aynı zamanda kurumsal iradenin kendi içinde tutarsızlaşması anlamına gelmektedir.

Kurul içi anlaşmazlıkların varlığı doğaldır. Ne var ki bu anlaşmazlıkların, bazı üyelerin bilgi ve deneyim eksikliklerinden beslenerek yönlendirilmesi; sağlıklı bir tartışma ortamı yerine, belirli kanaatlerin pekiştirildiği bir zemin yaratabilmektedir. Bu tür bir yönlendirme, görünürde çoğulculuğu korurken, gerçekte eşit söz hakkını zedeleyen bir sonuç doğurur.

Bu noktada yönetim yetkisi taşıyan kişilerin rolü belirleyicidir. Yönetim konumunun, koordinasyon sınırlarını aşarak kurul içi ilişkileri şekillendirme ve üyeler arasında dolaylı konumlandırmalar yaratma aracı haline gelmesi; tarafsızlık ve eşitlik ilkeleri ile bağdaşmaz. Bu tür müdahaleler, açık bir çatışma yaratmasa dahi, zamanla belirli üyelerin sistematik biçimde yalnızlaştırılmasına ve görüşlerinin etkisizleştirilmesine neden olabilmektedir.

Nitekim bazı durumlarda, bir üyenin görüşlerinin dikkate alınmaması, karar süreçlerinden fiilen dışlanması ve diğer üyeler nezdinde önceden konumlandırılması; açıkça ifade edilmese de bir tür kurumsal yalnızlaştırma mekanizmasına işaret etmektedir. Bu tür süreçler, yalnızca bireysel bir sorun olarak değil, kurulun iç güven ortamını zedeleyen yapısal bir mesele olarak değerlendirilmelidir.

Öte yandan, kurul içi bilgi akışının seçici biçimde kullanılması veya belirli iddiaların, önceden oluşturulmuş kanaatleri destekleyecek şekilde ileri sürülmesi; gerçeğin ortaya çıkarılmasından ziyade algının yönlendirilmesine hizmet edebilmektedir. Bu noktada, yalnızca iddiaların içeriği değil; bu iddiaların hangi bağlamda ve ne amaçla üretildiği de dikkate alınmalıdır. Zira etik değerlendirme, yalnızca sonuçlara değil, sürecin bütününe ilişkin bir sorgulamayı gerektirir.

Kurul üyeliklerine kabul sürecinde ise yalnızca şekli yeterliliklerin değil; adayın mesleki birikimi, yaklaşımı ve kurul çalışmalarına sağlayacağı katkının da titizlikle değerlendirilmesi gerekmektedir. Aksi halde, kurul içinde ortaya çıkan bilgi ve yaklaşım farklılıkları, yapıcı bir çeşitlilik yerine yönlendirilebilir kırılganlıklara dönüşmekte ve bu kırılganlıklar üzerinden ilişkiler yeniden şekillendirilebilmektedir.

Meslek örgütlerinin varlık sebebi, yalnızca dışa karşı mesleki hakları korumak yahut çalışma konuları değil; aynı zamanda kendi iç işleyişinde de hukukun temel ilkelerini yaşatmaktır. Bu bağlamda, tarafsızlık, eşitlik, dürüstlük ve iyi niyet ilkeleri; yalnızca metinlerde yer alan kavramlar değil, her somut süreçte sınanması gereken ölçütlerdir.

Sonuç olarak; kurulların sağlıklı işleyişi, yalnızca yazılı kuralların varlığı ile değil, bu kuralların hangi niyetle ve nasıl uygulandığı ile belirlenir. Kurumsal etik, özellikle güç kullanımı söz konusu olduğunda görünür hale gelir. Bu nedenle, yalnızca davranışların değil; bu davranışları doğuran süreçlerin ve bu süreçleri yönlendiren iradenin de sorgulanması kaçınılmazdır.

Aksi halde, kurumsal yapılar şeklen varlığını sürdürse dahi, özünde eşitlik ve güven zeminini kaybetmiş; kararların değil, konumlandırmaların belirleyici olduğu bir yapıya dönüşme riskiyle karşı karşıya kalır. Bu ise yalnızca bireyler açısından değil, mesleğin bütünlüğü ve itibarı açısından da telafisi güç sonuçlar doğurur.